Przejdź do treści
Hutukep Warzywa i owoce w męskim dniu, w rytmie polskich pór roku Zadaj pytanie

Działka Hutukep · warzywa i owoce na co dzień

Męski talerz, który rośnie razem z porami roku

Pokazujemy, jak zmieścić warzywa i owoce w zwykłym dniu pracy: od kanapki na śniadanie po kolację. Bez rewolucji i bez cudownych składników, za to z polskim sezonem, kolorami na talerzu i rozsądną wiedzą o witaminach.

Treści edukacyjne. Nie zastępują rozmowy z lekarzem ani dietetykiem.

Plate of sliced apples, banana, berries and pear on a dark blue table with yellow petals
Grządka 1 · owoce na deser
Watermelon, pomegranate, apples, peppers, eggs, nuts and bananas arranged on a black surface
Grządka 2 · zakupy na tydzień
Close-up of juicy watermelon slices with black seeds
Grządka 3 · lato

Opis na torebce

Czym jest ta działka, a czym nie jest

Jak na torebce z nasionami: z przodu to, co wysiewamy, z tyłu drobny druk o warunkach uprawy. Warto przeczytać obie strony.

Half of a pomegranate with scattered red seeds on a white background

Odmiana: codzienne nawyki

Poradnik o warzywach i owocach dla dorosłych mężczyzn

Zastosowanie
Ogólna wiedza o tym, ile warzyw i owoców zmieścić w dniu i jak je przygotować.
Stanowisko
Polska kuchnia, polskie sklepy i targi, praca przy biurku i praca fizyczna.
Wysiew
Przez cały rok, z sezonowymi produktami latem i kiszonkami zimą.

Odwrocie torebki · drobny druk

Warunki uprawy i ograniczenia

Czas do zbioru
Nawyki żywieniowe zmieniają się tygodniami i miesiącami. Nie obiecujemy efektów w określonym czasie.
Plon
Warzywa i owoce są jedną częścią zdrowia, obok snu, ruchu, ograniczenia alkoholu, niepalenia i badań kontrolnych.
Nie stosować zamiast
Leczenia, przepisanych leków, diety ustalonej przez lekarza lub dietetyka ani diagnostyki.
Uwaga
Reakcje na zmiany w diecie są różne. Przy chorobach nerek, jelit, przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych lub alergiach pokarmowych najpierw zapytaj lekarza.

Plan działki nr 34

Ile warzyw i owoców w ciągu dnia

Światowa Organizacja Zdrowia mówi o co najmniej 400 gramach warzyw i owoców dziennie, czyli mniej więcej pięciu porcjach. Polskie zalecenia rysują to prościej: połowa tego, co jemy, to warzywa i owoce, z wyraźną przewagą warzyw.

Porcja to w przybliżeniu garść: średnie jabłko, duży pomidor, miseczka surówki albo pół szklanki gotowanej marchewki. Mężczyzna, który pracuje fizycznie, zwykle zjada więcej wszystkiego, więc i porcji warzyw może być więcej.

  • Warzywa – największa grządka, surowe i gotowane
  • Owoce – mniejsza grządka, najlepiej w całości, nie tylko w soku
  • Pełne ziarno – kasze, chleb razowy, płatki
  • Białko – ryby, jaja, rośliny strączkowe, mięso

Skala orientacyjna: plan pokazuje proporcje talerza, nie gramy. Woda do picia stoi obok, jak beczka na deszczówkę.

Paliki z nazwami rzędów

Pięć kolorów na jednej działce

Barwy warzyw i owoców podpowiadają, jakie związki roślinne w nich są. Nie trzeba liczyć składników: wystarczy, że w tygodniu na talerzu pojawi się kilka kolorów.

  1. Red watermelon flesh in close-up

    Czerwone

    pomidory, arbuz, czerwona papryka, rzodkiewka

    Pomidory i arbuz zawierają likopen, barwnik z grupy karotenoidów. Jego rola w organizmie wciąż jest badana; w pomidorach duszonych z odrobiną oleju jest go łatwiej przyswoić.

  2. Oranges, carrots and pineapple in front of fresh juices

    Pomarańczowe i żółte

    marchew, dynia, morele, żółta papryka, cytrusy

    Beta-karoten organizm przekształca w witaminę A, która przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego i do utrzymania prawidłowego widzenia.

  3. Kiwi, green pepper and apples on a dark board

    Zielone

    brokuł, jarmuż, szpinak, natka, kapusta, kiwi

    Liście i kapustne dają foliany, witaminę K i magnez. Foliany biorą udział w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, a witamina K w prawidłowym krzepnięciu krwi.

  4. Heap of fresh blueberries

    Fioletowe i niebieskie

    borówki, aronia, śliwki, czerwona kapusta, bakłażan

    Ciemną barwę dają antocyjany, związki o działaniu przeciwutleniającym badanym głównie w laboratorium. To dobry powód, by jeść te owoce, ale nie powód, by przypisywać im leczenie.

  5. Białe i kremowe

    cebula, czosnek, por, kalafior, pietruszka, seler

    Cebulowe zawierają związki siarki, które dają im ostry zapach, a warzywa korzeniowe sporo błonnika. To fundament zup, gulaszy i surówek przez całą zimę.

Kalendarz siewu i zbioru

Polski rok na grządkach i w spiżarni

Produkty z sezonu są zwykle tańsze, smaczniejsze i krócej leżą w transporcie. Zimą nie trzeba z nich rezygnować: pomagają warzywa z przechowalni, kiszonki i mrożonki.

Produkt stylutmarkwimajczelipsiewrzpaźlisgru
Szparagi maj – czerwiec
Botwina i młoda kapusta maj – lipiec
Truskawki i czereśnie czerwiec – lipiec
Ogórki i pomidory gruntowe lipiec – wrzesień
Borówki i maliny lipiec – wrzesień
Śliwki i gruszki sierpień – październik
Dynia wrzesień – listopad
Jabłka z sadu i chłodni z chłodnisierpień – grudzień
Kiszona kapusta i ogórki do marcaod października
Marchew, buraki, seler cały rok, zimą z przechowalni
Mrożone warzywa i owoce cały rok, najbardziej przydatne od listopada do kwietnia

Terminy są orientacyjne i zależą od pogody w danym roku oraz regionu: na Lubelszczyźnie truskawki potrafią pojawić się wcześniej niż na Pomorzu.

Tablica w altanie

Gdzie warzywa i owoce mieszczą się w dniu pracy

Nie trzeba zmieniać wszystkich posiłków naraz. Wystarczy przy każdym z nich powiesić jedno narzędzie: plaster pomidora, jabłko w torbie, surówkę obok obiadu.

White bowl full of fresh red cranberries with more berries on the table
Żurawina i inne kwaśne owoce dobrze pasują do owsianki i jogurtu.
  • ok. 7:00

    Śniadanie

    Do kanapki z razowego chleba: pomidor, ogórek, rzodkiewka, papryka albo kiełki. Do owsianki garść owoców lub tarte jabłko.

  • ok. 10:30

    Drugie śniadanie

    Pudełko z pokrojoną marchewką i papryką, jabłko albo gruszka. Na budowie lub w trasie sprawdzą się owoce, które nie gniotą się w torbie.

  • ok. 14:00

    Obiad

    Zupa jarzynowa, ogórkowa lub barszcz, a na drugie danie połowa talerza warzyw: surówka z kapusty, mizeria, buraczki, fasolka szparagowa.

  • ok. 17:00

    Podwieczorek

    Kefir lub jogurt naturalny z borówkami, śliwki, kilka orzechów. Zamiast batonika z automatu dobrze działa owoc zabrany z domu.

  • ok. 19:30

    Kolacja

    Warzywa z patelni z jajkiem, sałatka z kaszą, pieczona dynia. Wieczorem lepiej sprawdza się coś lżejszego niż ciężki, tłusty posiłek.

  • przez cały dzień

    Woda

    Błonnik z warzyw lepiej się sprawdza, gdy pijesz wystarczająco dużo wody. Sok owocowy to dodatek, a nie zamiennik całych owoców.

Działka nr 34 · wejście od strony alejki

Za furtką czekają dwie kolejne grządki

Na stronie Z grządki na talerz opisujemy witaminy, błonnik i bezpieczne przygotowanie produktów. W części Tydzień i sygnały znajdziesz przykładowe siedem dni oraz objawy, z którymi trzeba iść do lekarza.

Brakuje Ci jakiegoś warzywa albo coś jest niejasne? Napisz do nas.